کشت بافت و دستاوردهای علمی حاصل از آن

او جنیننابالغ تعداد زیادی از گیاهان تیره شب‌بو cruci)   (Ferae را در شرایط کشتآزمایشگاهی (in Vitro) ایزوله کرد و از آنها ، گیاهچه‌های زنده بدست آورد. از سال 1920 انواع روشهای کشت بافت ، نظیر کشت آزمایشگاهی بذرهای ارکیده ، کشت کالوس ، کشتاندام مرسوم شد. بعد از سال 1945 ، به تمام روشهای مختلف کشت در آزمایشگاه ، کشتبافت گیاهی اطلاق گردید.

انواع کشت بافت

·    کشت گیاه کامل:  یک بذر ممکن است درشرایط آزمایشگاهی کشت شود و یک گیاهچه و در نهایت یک گیاه کامل تولید کند.

·    کشت جنین:  در این نوع کشت ، جنین جداشده و پس از حذف پوسته بذر، کشت می‌شود.

·    کشت اندام گیاهی: در این کشت ، انواعمختلفی مثل کشت مریستم ، کشت ریشه ، کشت نوک ساقه قابل تشخیص هستند.

·    کشت کالوس: اگر یک بافت تمایز یافتهجدا شود و در شرایط آزمایشگاهی تولید یک توده سلولی تمایز نیافته به نام کالوسنماید، این پدیده را کشت کالوسمی‌نامند.

·    کشت سلول: کشت سلولهای منفرد که بهکمک آنزیمها یا به روشهای مکانیکی از یکبافتگیاهی یا سوسپانسیون سلولی بدست می‌آیند.

·    کشت پروتوپلاست: کشت پروتوپلاستهاییکه در اثر هضم آنزیمیدیوارهسلولی بوجود آمده‌اند، کشت پروتوپلاست نام دارد.

 

موارد کاربرد کشت جنین

·    رفع موانع جوانه‌زنی بذر: در تعدادیاز گونه‌های گیاهی ، جوانه زنی در شرایط خارج آزمایشگاه ، مطلقا امکان‌پذیر نیست. در این مورد استفاده از کشت جنین ، ضروری است.

·    کوتاه کردن دوره اصلاح نبات: درتعدادی از گونه‌های گیاهی، خواب بذر وجود دارد که اغلب به علت پوسته بذر و یا آندوسپرماست. با حذف پوسته بذر ، جوانه‌زنیبلافاصله صورت می‌گیرد.

·   جلوگیری از سقط جنین در درختان هسته‌دار زود رس.

·   جلوگیری از سقط جنین در اثر ناسازگاری.

·   تکثیر رویشی: مثلا درتیرهگندم و راسته کاج، از جنین به عنوان یک ماده اولیهبرایتکثیررویشی ، استفاده می‌شود.

 

تولید گیاهان عاری از ویروس

مبارزه با آلودگیهای داخلی که بوسیلهویروسها ، مایکوپلاسماهاو قارچهای میکروسکوپیایجاد می‌شود، بسیارمشکل می‌باشد. برخلاف آنچه که قبلا تصور می‌شد، ویروسها می‌توانند طی تکثیر جنسینیز منتقل شوند. حداقل 80 نوع از ویروسهای گیاهی می‌توانند از طریق بذر منتقل شوند. ویروسها باعث کاهش عملکرد و همچنین کاهش کیفیت تولیدات گیاهیمی‌شوند.

بنابراین بسیار مهم است که مواد اولیه‌ای که برای تکثیر رویشیاستفاده می‌شوند، عاری از ویروس باشند. پنج روش برای تولید گیاهان عاری از ویروسوجود دارد. استفاده از گرما ، کشت مریستم ، استفاده از گرما و سپس کشت مریستم ،تشکیل اندام هوایی نابجا و سپس کشت مریستم و پیوند مریستمروی پایه‌های عاری ازویروس که به آن ریز پیوندینیز گفته می‌شود.

تولید گیاهان عاری از باکتری و قارچ بوسیله کشت مریستم

به نظر می‌رسد کهتولید گیاهان عاری از باکتری و قارچ نیز بوسیله کشت مریستم امکان‌پذیر است. مهمترینجنسهای باکتری که بایستی حذف شوند، عبارتند از: Erwinia ،PseudomonasوBacillusو مهمترین جنس قارچها عبارتند از: Fusarium ،verticilliumوRhizoctonia. گاهی اوقات برای تعیین این که آیاگیاه عاری از باکتری یا قارچ است، یک محیط کشت غنی ، بکار می‌رود. اولین تحقیق ازکشت مریستم میخک برای تولید گیاهان عاری از قارچ انجام گرفت. کشت مریستم بطورموفقیت آمیزی برای حذف باکتری Xanthomonas در گیاه بگونیا ، صورت گرفته است.

 

دست ورزی ژنتیکی

تا سال 1970 انتقال مواد ژنتیکی از یک موجود به موجوددیگر در گیاهان عالی فقط از طریق جنسی بوسیله استخراج سلول تخمزا باهستهزایشی دانه گرده امکان داشت که حاصل آن تخم بارور بود که می‌توانست از آنموجودی با خصوصیات پدری و مادری بوجود آید. انتقال مواد ژنتیکی به صورت غیر جنسی ،فقط از طریق استفاده از پروتوپلاست،امکان‌پذیر است. دست ورزی ژنتیکی یک روش ژنتیک مولکولی انتقال مواد ژنتیکی از سلول (پروتوپلاست) دیگر در شرایط آزمایشگاهی بدون توجه به مرحله زایشی می‌باشد. انواع روشهای دست ورزی ژنتیکیشامل دو رگه‌گیریسوماتیکی ، دو رگه سیتوپلاسمی ، جذب و جابجایی هسته‌های ایزوله شده و کروموزومها وانتقال ژنتیکی.

/ 0 نظر / 92 بازدید