مراحل و ماشیت آلات خاکورزی اولیه و ثانویه

در خاک سفت شده، مجراها یا دالان های عمقی ریزی به وجود می آیند که رطوبت درون آن از این مسیر به سطح خاک آمده و تبخیر می شود. برای جلوگیری از این کار باید چند سانتی متر اول سطح خاک خود شوند که این راهها قطع شوند. در ایران که جزو مناطق نیمه خشک محسوب می گردد، حفظ رطوبت خاک از اهمیت به سزایی برخوردار است. در زمین پس از کشت معمولاً بقایای گیاهی در دو ریشه در زیر هستند. قبل از کشت بعدی باید این بقایا را زیر و رو نمود تا کار ماشین های بعدی با مشکل مواجه نگردد. پس اهداف عملیات خاک ورزی به شرح زیرند:

1) شکستن و خرد کردن به منظور حفظ رطوبت و آماده سازی آن برای پذیرش بذر و تهویه خاک

2) تماس بهتر بذر با خاک – با ریز شدن خاک، بذر تماس بهتری با آن یافته که به جذب رطوبت و مواد غذایی کمک می نماید.

3) دفن بقایای گیاهی – این بقایا در خاک پوسیده و همانند کودآلی به حاصلخیزی خاک کمک می نمایند. مضافاً که با زایل شد این بقایا، ماشین های بعدی به راحتی می توانند کار کنند.

عملیات خاک ورزی در دو مرحله و حتی گاهی 3 مرحله صورت می گیرد. مرحله اول را خاک ورزی اولیه نامند که خاک را به قطعات نسبتاً درشت خود، و آن را به طور کامل یا جزیی زیر و رو می نمایند. دفن یا بریدن بقایای گیاهی نیز در این مرحله انجام می گیرد. قطعات خاک در این مرحله انجام می گیرد. قطعات خاک در این مرحله هنوز بزرگ است و باید ریزتر شوند. این عمل دوم را خاک ورزی ثانویه نامند. در حالی که خاک ورزی اولیه ممکن است تا عمق 40 سانتی متری و بیشتر صورت گیرد، خاک ورزی ثانویه سطحی و معمولاً در 10-15cm سطح خاک انجام می شود. برای بعضی از بذرهای ریز مانند بذر پلی رژم چغندر قند، بذر علف و از این قبیل لازم می شود که خاک بسیار خرد شود. این کار را ممکن است مرحله سوم خاک ورزی نامید که با ماشینی به نام تیلر انجام می گیرد.  

 

کشت دیم :

کاشت محصول بدون نیاز به آبیاری

کشت آبی :

کاشت محصول با آبیاری

عملکرد:

مقدار محصول در هکتار که معمولاً به تن یا کیلوگرم بر هکتار سنجیده می شود.

زراعت حفاظتی :

اعمال کمترین عملیات خاک ورزی ممکن و حفظ هر چه بیشتر خاک و حاصلخیزی آن

آیش :

نکاشته رها کردن خاک در بعضی از مناطق بخصوص مانطق دیم کم آب یک سال زراعی، خاک را بدون کاشت رها می نمایند تا قوت کافی برای کاشت سال بعد جذب نمایند.

تناوب زراعی :

کاشت محصولات متفاوت در یک قطعه خاک یا مزرعه در سال های مختلف

فصل زراعی :

طول زمان تولید محصول از خاک ورزی تا برداشت

کشت پاییزه :

بذر در پاییز کاشته می شود

کشت بهاره :

بذر در ماه های اسفند یا اوایل بهار کاشته می شود.

کشت دو محصولی :

دو محصول در یک سال یا فصل زراعی

گیاه چند ساله :

محصول چدین سال روی زمین مانده و بر می دهد. یونجه یکی از این نوع گیاهان است که پس از خاک ورزی و کاشت اولیه، تا چندین سال و هر سال چندین چین می توان محصول را برداشت نمود.  

 

  گاو آهن برگردان :

دارای انواع زیر است :

الف) سوار، نیمه سوار، دنباله بند

ب) یک طرفه، دو طرفه

ج) یک خیش، چند خیش

 

در ایران بیشتر از گاو آهن های یک طرفه 3 خیش استفاده می شود درحالی که نوع دو طرفه آن ارجح است. خاک های زراعی ایران معمولاً سخت و خشک است. شخم زدن چنین خاکی، توان زیادی را طلب می نماید. بنابر این با تراکتورهای 3140 یا 3350 جاندیر و یا تراکتورهای 65-75 اسب بخار، بیش از 3 خیش نمی توان کشید. گاو آهن های دو طرفه سنگین تر و قیمت اولیه آن بیشتر است ولی مزایای آن بیش از مخارج است.  

  انتخاب نوع گاو آهن :

نوع گاو آهن باید متناسب با خاک، وسعت مزرعه و توان تراکتور موجود انتخاب گردد. برای خاک های سخت ایران برای پوشاندن یا دفن کردن بهتر بقایای گیاهی و برگرداندن خاک به منظور آوردن تخم و لارو حشرات، بهتر است اثر گاوآهن بر گرداندار استفاده نمود. برای مزارع کوچک، گاو آهن های برگرداندار و یا سه خیش سوار ولی برای مزارع متوسط یا بزرگ، گاو آهن های نیمه سوار و دنباله بند توصیه می شود. در هر صورت گاو آهن دو طرفه بهتر از یکطرفه است. شناسایی گاو آهن ساده است . گاو آهن های سوار، بر اتصال 3 نقطه تراکتور سوار می شوند. گاو آهن های نیمه سوار دارای یک چرخ حاصل در عقب بوده و در جلو فقط به بازوهای پایینی تراکتور متصل می شوند. یعنی ماشین فقط دو نقطه اتصال به تراکتور دارد. گاو آهن دنباله بند فقط یک نقطه اتصال دارد یعنی از جلو فقط به مالبند ثابت یا گردان تراکتور متصل شده ولی تمام ماشین روی 3 چرخ حامل با دو چرخ در جلو و یک چرخ در عقب حمل می گردد. گاو آهن های نیمه سوار و دنباله بند عمدتاً از جک هیدرولیکی برای درآوردن و به خاک انداختن خیشها بهره می گیرند. این جک ها از نوع یک طرفه و شیلنگ آنها به خروجی هیدرولیکی تراکتور متصل می شوند. گاو آهن نیمه سوار ممکن است به چرخ های دیگری سوای چرخ حامل مجهز باشد ولی آنها برای حفظ تعادل ماشین در حال کار بوده که همیشه در درون شیار شخم قرار می گیرند. گاو آهن های بش از 4-5 خیش را از نوع نیمه سوار می سازند چون بلند کردن آن با دستگاه هیدرولیک تراکتور مشکل آفرین است. گاو آهن های 7 خیش یا بیشتر معمولاً به صورت دنباله بند طراحی می گردند. گاو آهن های با خیش زیادتر برای مزارع بزرگتر مناسب می باشند که زمان اجرای شخم را کم کرده یا بازده زمانی زیاد شود. مضافاً که این نوع گاو آهن ها نیاز به توان بسیار داشته و تراکتورهای کشنده آنها باید از قدرتی زیاد و kw150 به بالا برخوردار باشند. تراکتورهای امروزی اروپایی با توان 300-250k ساخته می شوند.  

 

آماده کردن گاوآهن برای خاک:

1) تراز بودن گاو آهن در هنگام اجرای شخم – این تراز شامل تراز افقی و تراز عرضی می باشد.

2) سرعت حرکت تراکتور و ماشین

3) تنظیم عمق کار

برای اتصال گاو آهن سوار ونیمه سوار، به تراکتور لازم است که بازوی پایینی اتصال 3 نقطه را پایین بود. این کار همانطور که گفته شد با پیچندن پیچ سر بازوی رابط طرف راست راننده انجام می گیرد. پس از اتصال دو بازوی پایینی باید ساق وسط را طویل نمود تا به گاو آهن برسد. این مراتب را می توان به شرح زیر فهرست کرد:

الف) راننده تراکتور را به عقب رانده تا در موقعیت مناسب نسبت به گاو آهن قرار گیرد

ب) بازوی پایینی تراکتور با اهرم اصلی هیدرولیک آن قدر پایین برده می شود. تا مطابق بین اتصال طرف چپ ( چپ راننده) گاو آهن قرار گیرد.

پ) بین طرف چپ گاو آهن را در قرقره بازوی طرف چپ تراکتور مستقر نموده و پایین قفلی، قفل شود. این عمل را کمک راننده یا خود راننده پس از پیاده شدن از تراکتور می تواند انجام دهد. اگر راننده باید این کار را انجام دهد، نباید فراموش نماید که ترمز دستی تراکتور را بکشد.

ت) بازوی پایینی سمت راست تراکتور با باز کردن پیچ سر بازوی رابط آن قدر پایین برده می شود تا مطابق بین طرف راست گاو آهن قرار گیرد.

ث) این پین را در قرقره طرف راست بازوی پایینی تراکتور انداخته و با پین مخصوص قفل می شود.

ج) ساق وسط را که از یک سر به تراکتور متصل می شود، با پیچاندن مهره وسط دو سر رزوه آن طویل نموده تا سر دیگر این ساق به محل اتصال خود به گاو آهن برسد. این محل اتصال را فیل گوش می نامیم

چ) پین اتصال فیل گوش را انداخته و با پین قفلی ، قفل می کنیم.

ح) گاو آ]ن را با اهرم اصلی هیدرولیک بلند کرده، به محل اجرای شخم می بریم.

خ) بازوی پایینی طرف راست تراکتور با طویل کردن طول بازوی رابط آن قدر پایین برده تا خیش ها به طرف راست متمایل شوند

د) طول ساقه وسط را کوتاه نموده تا گاو آهن کسی به جلو متمایل گردد.  

اجرای شخم و تنظیمات گاو آهن

شخم زدن بر حسب شکل زمینی و توپوگرافی (دشت ، تپه ماهور) و نوع گاو آهن به اشکال گوناگون می توان انجام داد. معمول ترین الگوی شخم، روش معروف به سرزمینی است. در این روش ابتدا خطی را در سرزمین و ته زمین می کشیم. این خط با شخم زدن با نوک خیش ها انجام می گیرد. پهنای سرزمین و ته زمین باید آن قدر باشد که تراکتور روی آن به راحتی دور بزند. یک پهنای 6 متری می تواند کافی باشد.

برای شخم با گاو آهن برگرداند از یک طرفه باید زمین را قطعه بندی نمود. طول این قطعات برابر همان عرض مزرعه می باشد ولی پهنای آن را چنان گرفت که بیشترین بازده را داشته باشد. ولی به طور تخمین 12-15 متر مناسب است.  

  اندام های یک گاو آهن برگرداندر:

اندام های اصلی یک گاو آهن برگرداندر شامل خیش، دسته اتصال، قاب، کارد، خیش ، پیش برد(خیشک)، چرخ تثبیت و یا چرخ حامل، لنگی وسیله ایمنی و اتصالات ماشین به تراکتور:  

 الف) خیش :

از فولاد 3 نقطه و به اشکال گوناگون ساخته می شود. تفاوت عمده این خیش ها در شکل و انحناء صفحه برگردان آنهاست که هر یک برای نوع خاصی از خاک ساخته شده است. به عنوان مثال، صفحه برگردان استوانه ی (خیش وسط طرف چپ) برای خاک های شنی ولی از آن شکافدار (طرف راست پایین) برای خاک های رسی چسبنده طراحی شده اند.

ب) تیغه :

قطعه ای فولادی و لبه تیز است. سرتاسر لبه تیغه تیز بوده و وظیفه بریدن خاک را به عهده دارد. این لبه باید همیشه تیز بماند.

ج) صفحه برگردان :

انواع بسیار متفاوتی دارد. صفحه انحناء و از فولاد 3 لایه است. انحناء صفحه باید متناسب با جنس خاک انتخاب گردد

د) پیشانی :

قطعه جلو صفحه برگردان است که بیش از بقیه قسمت های صفحه برگردان سائیده می شود. لذا در بعضی از خیش ها آن را به صورت جدا شدنی روی تنه پیچ می کند.

ذ) سرخیش :

برای دفن بهتر بقایای گیاهی سطح خاک به کار رفته و ضمناً عمق بیشتر شخم را اجازه می دهد.

س) دنباله :

برای بهتر خرد کردن خاک های رسی و چسبنده به کار می رود

ش) کفش :

اتکایی برای خیش روی کف شیار شخم می باشد. تنظیم درست گاو آهن زمانی است که انتهای کفش اثری جزیی بر ته شیار شخم بر جای گذارد.

ه) پاشنه :

در انتهای بعضی از انواع کفش ها ی در انتهای کفش آخرین خیش، قطعه ای جدا شدنی و گاهی قابل تنظیم تعبیه می شود که کفش را از سایش حفاظت می نماید.


تنه :

قطعه ایست که سایر اجزاء خیش که تاکنون گفته شد مستقیماً یا به طور غیرمستقیم بر آن سوار می شوند. دسته اتصال خیش به قاب گاو آهن نیز از یک سر به این قطعه متصل است.

 

دسته اتصال :

هر تنه و خیش گاو آهن توسط دسته ای به قاب گاو آهن متصل می شود. در این محل اتصال، نوعی وسیله حفاظتی تعبیه می گردد که در صورت برخورد خیش به مانع، خیش را آزاد می کند. انواع متفاوتی از این نوع وجود دارند. ضامن فنری یک نوع از آن است و پین برشی نوع دیگری در نوع پین برشی، خیس را پس از ازاد شدن باید به جای اول خود برگردانده، یک پین نو جایگزین نمود.


قاب :

/ 0 نظر / 136 بازدید