شیر تیغى - شیر دشتى - شیر تیغک

شیر تیغى - شیر دشتى - شیر تیغک

نام علمى: Sonchus oleraceus L

نام انگلیسى: Annual sowthistle, Smoothsowthistle

گیاهچه

لپه‌ها به رنگ سبز روشن متمایل به خاکستری، صاف و داراى سطحى پودرى است. اولین برگ‌هاى حقیقى باریک بوده و هرچه بر تعداد برگ‌ها افزوده مى‌شود پهن‌تر مى‌شوند. این برگ‌ها تیره و به رنگ خاکسترى متمایل به آبى هستند و پوشیده از کرک‌هائى به رنگ سفید مات هستند. این پوشش در سطح زیرین برگ زرد کم‌رنگ است. گاهى اوقات برگ‌ها داراى خارهاى نرم هستند. هنگامى که برگ‌هاى موجود در قاعدهٔ گیاه قطع مى‌شوند در محل بریدگى شیرابه از آن خارج خواهد شد.

 

گیاه کامل

اندام‌هاى رویشى:

گیاهى است چندساله، ایستا و به ارتفاع پنجاه تا صد و پنجاه سانتى‌متر که توسط بذر و ریزوم تکثیر مى‌یابد. ساقهٔ آن توخالی، صاف و یا داراى کرک‌هاى ریز غده‌دار و یا کرک‌هاى بدون غده است که در بخش‌هاى بالائى منشعب مى‌باشد. برگ‌ها به رنگ سبز براق و برگ‌هاى قاعده‌اى داراى دمبرگ کوتاه و لوب‌هاى عمیق بوده و علاوه بر این در حاشیهٔ نامنظم خود خارهاى نرم دارند. برگ‌هاى ساقه‌اى متناوب و ساقه محصور هستند (Clasping) و قاعده‌اى قلبى شکل، حاشیه‌اى لوب‌دار با بریدگى‌هائى عمیق، و دندانه‌هاى نامنظم دارند. پهنک برگ نیز خمیده است. در صورت قطع ساقه و یا برگ‌ها شیرابه‌اى شیرى‌رنگ از آن خارج مى‌شود. ریشه‌هاى این گیاه به عمق خاک نفوذ کرده و به‌طور افقى نیز گسترش زیادى دارند. جوانه‌هاى موجود بر روى ریزوم‌هاى گوشتى آن تولید اندام‌هاى هوائى جدید خواهند کرد.

 

اندام‌هاى زایشى:

گل‌آذین کلاپرک، متعدد، به قطر ۵/۳ تا ۵ میلى‌متر با براکته‌هائى به رنگ سبز تیره یا سربى و گل‌هائى زردرنگ که فقط صبح‌ها باز مى‌شوند.

میوهٔ این گیاه فندقه و بذرهاى آن به رنگ قهوه‌اى متمایل به قرمز تیره، به اندازهٔ سه تا سه و نیم میلى‌متر و داراى حاشیه‌اى است که در هر طرف آن پنج رگهٔ باریک وجود دارد که به‌طور عرضی، چروکیده هستند. هر بذر داراى پاپوس‌هائى به طول ده تا چهارده میلى‌متر است. هر گیاه حدود هزار بذر تولید مى‌کند که چنانچه در عمق نیم تا سه سانتى‌مترى خاک قرار گیرند جوانه‌زنى مناسبى خواهند داشت.

موسم گلدهى این گیاه اواسط تابستان تا پائیز است.

محل رشد و پراکنش

عموماً در زمین‌هاى قابل کاشت، کنارهٔ جوى‌هاى آب، و باغ‌ها مشاهده مى‌شود. این گیاه مناطق مرطوب با خاک‌ها لومى عمیق، سنگین و رسى و داراى مواد غذائى و هوموس فراوان را ترجیح مى‌دهد.

/ 0 نظر / 171 بازدید